Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesinde Geliştirilen Değişen İklim ve Ekonomik Koşullara Uyumlu Efsane Bitki Korunganın Yeni Çeşidi Tarım ve Orman Bakanlığı Tarafından Tescil Edildi

Tarım ve Orman Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğünde 30.03.2026 tarihinde yapılan “Çeşit Tescil Toplantısında” Bölümümüz Öğretim Üyesi Prof. Dr. Metin TUNA tarafından ‘Geniş Doğal Varyasyona Sahip Korunga (Onobrychis viciifolia Scop.) Genetik Kaynak Kolleksiyonunun Yeni Sitogenetik Yöntemler ile Karakterizasyonu ve Trakya Bölgesine Uygun Çeşitlerin Geliştirilmesinde Kullanımı’ başlıklı ve 215O526 numaralı Tübitak projesi kapsamında 2015 yılında başlatılan ve bu güne kadar devam ettirilen yoğun çalışmalar sonucunda geliştirilen korunga çeşit adayı Ziraat Fakültesi Dekanlığı adına “NKÜ Efsane” ismiyle tescil edilmiştir.

Korunga, geleneksel olarak kuru ot üretimi ve otlatma amacıyla yetiştirilen çok yıllık bir baklagil yem bitkisidir. Baklagil olmasından dolayı havanın serbest azotunu toprağa bağlayabilme özelliğine sahiptir. Bu nedenle bitki azotlu gübrelere ihtiyaç duymaz. Buna ek olarak toprağa bağladığı azot ile kendinden sonraki ürünün de azot ihtiyacının yaklaşık %50sini karşılamaktadır. Bu özelliklerinden dolayı gübrelerin henüz bilinmediği yıllarda tarım topraklarının verimliliği münavebeli olarak yetiştirilen korunga gibi baklagiller ile sağlanmıştır. Korunga kurağa ve soğuğa dayanıklıdır. Kireçli topraklarda ve kıraç koşullarda başarılı bir şekilde yetiştirilebilmektedir. Sulanmayan koşullarda performansı yoncadan yüksektir. Trakya koşullarında 2 biçim alınmaktadır. Otu havanlar tarafından sevilerek tüketilir ve besleme değeri yüksektir (yonca ile eşdeğer). Yoncanın yapraklarına zarar veren böceklere karşı dayanıklıdır. Yonca ve diğer bazı baklagil yem bitkisi türlerinin hayvanlarda sebep olduğu şişme sorunu korungada gözlenmez. Arılar için çok değerli bir polen ve nektar kaynağıdır. Balı kaliteli ballar arasında yer alır. Hayvanlarda gözlenen bazı sindirim sistemi problemlerine iyi gelir. Anti-parazit özelliğine sahiptir. Derine inen kuvvetli kök sistemi sayesinde toprağın fiziksel özelliklerini iyileştirir, organik maddeyi arttırır ve toprağı ıslah eder. Özellikle maden işletmelerinin kapatılmasından sonra alandaki toprakların ıslahında kullanılan bitkilerden biridir. Tohumları iri olduğundan ekimi kolaydır.

Korunga sahip olduğu bu üstün özelliklerinden dolayı çok eskilerden beri bilinen ve ülkemizde kültürü yapılan en eski bitkilerinden birisidir. 1500 yıllarında Avrupa’ya daha sonra da dünyanın diğer bölgelerine yayılmıştır. Bir zamanlar Fransa ve İngiltere de tarım alanlarının 1/7’sinde korunga yetiştirildiği bilinmektedir. İkinci dünya savaşından sonra dünyada baş gösteren gıda açığını kapatmak adına hükümetler o yıllarda yeni keşfedilmiş kimyasal gübreleri ücretsiz dağıtarak kullanımlarını teşvik etmiştir. Bu nedenle gübrelere tepkisi iyi olan tahılların ekim alanları baklagillerin aleyhine genişlemiş ve o zamandan bu yana önemli birçok baklagil türü ihmal edilmiş ve unutulmuştur. Korunga bu ihmal edilmiş bitkilerden birisidir.

Ancak dünyada şartlar değişmektedir. Önce ücretsiz dağıtılan kimyasal gübreler ücreti ile satılmaya başlanmış. Sonra destekler kalkmıştır. Son yıllarda ise dünyada artan enerji fiyatlarından dolayı kimyasal gübrelerin fiyatları sürekli artmakta ve üretimin en önemli girdilerinden birini oluşturmaktadır. Artan maliyetler medeniyle mevcut şartlarda üretimi sürdürmek çok zorlaşmıştır. Diğer taraftan kimyasal gübrelerin çevre ve insan sağlığı üzerine olan olumsuz etkileri toplumun geniş kesimleri tarafından çok iyi bilinen bir gerçektir.

Tüm bu sebeplerden dolayı dünyada tarım sistemlerine baklagilleri tekrar dahil ederek daha düşük maliyetler ile daha sürdürülebilir ve çevreci yeni tarım sistemlerinin geliştirilmesine doğru bir yönelim başlamış ve bu nedenle havanın serbest azotunu kullanabilen ve toprağa depolayabilen baklagiller günümüzde adeta tekrar keşfedilmektedir. Bu bağlamda 2018 yılı dünya baklagiller yılı olarak kutlanmıştır. AB ülkelerinde üreticiler arazilerinin 1/4' ünde baklagil yetiştirmeleri için desteklemeler ile teşvik edilmektedir. Bu nedenle dünyada baklagillere olan ilgi tekrar artmaya başlamıştır.

Korunga sahip olduğu üstün tarımsal özelliklerinden dolayı değişen iklim, çevre ve ekonomik koşullarda sunduğu potansiyel ile en çok dikkat çeken baklagillerden birisidir.

Yeni korunga çeşidinin Üniversitemize, Bölgemize ve Ülkemiz tarımına hayırlı olmasını dileriz.