İçeriğe geç
Ziraat Fakültesi

Dondurma Yapımı ve Teknolojisi

Ziraat FakültesiGıda Mühendisliği

Kodu
UNİSEC-ZF 016
Yarıyılı
2026-2027 Güz Yarıyılı
Teorik
2
Uyg.-Lab
0-0
Kredi
2
AKTS
3
Dersin türü
Üniversite Genel Seçmeli Ders
Düzeyi
Lisans
Dili
Türkçe
Kategorisi
Uzmanlık / alan dersleri
Ön koşul (tavsiye)
Ön Koşul Yok
Dersi veren
Doç. Dr. BİNNUR KAPTAN GÜNÜÇ

Dersin amacı

Öğrencilerin dondurma üretiminin bilim ve teknolojisi hakkında kapsamlı bilgi kazanmalarını sağlamak.

Öğrenme çıktıları

  1. ÖÇ-1Bileşenlerin Anlaşılması
  2. ÖÇ-2Üretim Teknikleri
  3. ÖÇ-3Kalite Kontrolü
  4. ÖÇ-4Beslenme Açısından Değerlendirme
  5. ÖÇ-5Yenilik ve Gelişim

Dersin içeriği

Ders İçeriği

Dondurma Teknolojisi: Dondurma üretim süreci ve üretimde kullanılan teknolojilerin incelenmesi.

1. Miks Hazırlığı

Dondurma miksinin tanımı ve özellikleri.
Dondurma miksinin bileşimi (süt, şeker, yağ ve diğer bileşenler).
Dondurma üretiminde kullanılan bileşenler: yağ kaynakları, yağsız süt kuru maddesi, tatlandırıcılar, stabilizatörler, emülgatörler, aroma ve renk maddeleri.

2. Miksin İşlenmesi

Pastörizasyon: Zararlı mikroorganizmaların yok edilmesi amacıyla miksin ısıl işleme tabi tutulması.
Homojenizasyon: Miksin daha düzgün ve homojen bir yapı kazanmasını sağlamak amacıyla işlenmesi.

3. Dondurma ve Sertleştirme

Dondurma İşlemi: Miksin hızlı bir şekilde dondurulması ve aynı anda hava ile karıştırılması. Bu işlem dondurmanın düzgün, yumuşak ve istenen tekstüre sahip olmasını sağlar.
Sertleştirme: Dondurulmuş ürünün daha düşük sıcaklıklarda sertleştirilerek yapısının stabilize edilmesi ve tüketime hazır hale getirilmesi.

4. Depolama ve Dağıtım

Depolama: Dondurmanın kalite ve güvenliğini koruyacak şekilde −18 °C veya daha düşük sıcaklıklarda muhafaza edilmesi.
Dağıtım: Soğuk zincirin korunması koşuluyla ürünün tüketiciye ulaştırılması.

5. Kalite Kontrol

Dondurma üretiminde fiziksel, kimyasal, mikrobiyolojik ve duyusal kalite kriterlerinin değerlendirilmesi.
Ürün kalitesini etkileyen faktörlerin incelenmesi ve kalite güvence uygulamaları.

6. Beslenme Açısından Değerlendirme

Dondurmanın besin bileşimi ve besleyici özelliklerinin değerlendirilmesi.
Enerji, protein, yağ, karbonhidrat, vitamin ve mineral içeriklerinin incelenmesi.

7. Yenilik ve Gelişim

Dondurma teknolojisindeki güncel gelişmeler ve yenilikçi ürün tasarımları.
Fonksiyonel, düşük kalorili, probiyotik ve bitki bazlı dondurma çeşitlerinin değerlendirilmesi.

Haftalık konular

HaftaKonuÖn hazırlık / yöntem
1Giriş ve Tarihçe: Dondurmanın tarihsel gelişimi ve dondurma çeşitlerinin sınıflandırılması.
2Bileşenlerin Anlaşılması I: Dondurmanın bileşimi ve özellikleri: Süt, tatlandırıcılar, stabilizatörler ve emülgatörler.
3Bileşenlerin Anlaşılması II: Dondurmanın bileşimi ve özellikleri: Aroma ve renk maddeleri.
4Üretim Teknikleri I: Dondurma miksinin hazırlanması ve pastörizasyon
5Üretim Teknikleri II: Homojenizasyon ve miks problemleri.
6Üretim Teknikleri III: Dondurma prosesleri: Dondurma ve sertleştirme.
7Kalite Kontrolü I: Dondurmada kalite kontrol yöntemleri ve hijyen uygulamaları.
8Ara Sınav
9Kalite Kontrolü II: Dondurma mikslerinde ısıl işlem, olgunlaştırma ve kalite kontrol.
10Beslenme Açısından Değerlendirme I: Dondurmanın besin değeri ve sağlık üzerindeki etkileri
11Beslenme Açısından Değerlendirme II: Farklı bileşenlerin ve süreçlerin besin profili üzerindeki etkileri.
12Yenilik ve Gelişim I: Dondurma teknolojisindeki yeni trendler ve yenilikler.
13Yenilik ve Gelişim II: Yeni tatlar ve dondurma türlerinin geliştirilmesi.
14Ekonomik ve Pazar Yönleri: Dondurma üretiminin ekonomik boyutu, pazar dinamikleri, tüketici tercihleri ve endüstri standartları.
15Final Sınavı (1. Hafta)
16Final Sınavı (1. Hafta)

Kaynaklar ve materyaller

Ders notu
Ders notları
Diğer kaynaklar
1-Goff, H. D., & Hartel, R. W. (2013). *Ice Cream* (7th ed.). Springer Science+Business Media. https://doi.org/10.1007/978-1-4614-6096-1 2-. Arbuckle, W. S. (1986). Ice Cream, An AVI Book, Van Nostrand Reinhold Company, 3-. Marshall, R. T., Goff, H. D., Hartel, R. W. (2003). Ice Cream, Kluwer Academic/Plenum Publishers, USA. 4-Alvarez, V.B. (2023). Ice Cream and Frozen Desserts. In: Clark, S., Drake, M., Kaylegian, K. (eds) The Sensory Evaluation of Dairy Products. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-30019-6_10 USA
Dokümanlar
Dokümanlar
Ödevler
Ödevler
Sınavlar
Sınavlar

Değerlendirme

  • Arasınav 1 %30
  • Ödev 1 %10
  • Dönem Sonu Sınavı %60

Program çıktıları ile ilişkisi

  1. PÇ-1A) Matematik, fen bilimleri ve Gıda Mühendisliği disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinde kullanabilme becerisi.
  2. PÇ-2B) Gıda Mühendisliği alanındaki karmaşık problemleri tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi, bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi.
  3. PÇ-3C) Gıda Mühendisliği alanıyla ilgili karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında bir başka değişle eldeki imkanlar ve söz konusu alanın mevcut durumu dikkate alınarak belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi ve bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi.
  4. PÇ-4D) Gıda Mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern araçları seçme ve kullanma becerisi, bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi.
  5. PÇ-5E) Gıda Mühendisliği alanında karşılaşılan karmaşık problemlerinin veya disipline özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.
  6. PÇ-6F) Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi
  7. PÇ-7G) Alanında etkin rapor yazma ve yazılı olan raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılabilir talimat alma ve verme becerisi.
  8. PÇ-8H) Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda farkındalık; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi.
  9. PÇ-9I) Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk ve gıda mühendisliği uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi.
  10. PÇ-10J) Gıda Mühendisliği alanıyla ilgili proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi.
  11. PÇ-11K) Gıda Mühendisliği uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık.
ÖÇ-1ÖÇ-2ÖÇ-3ÖÇ-4ÖÇ-5
PÇ-111111
PÇ-233333
PÇ-311111
PÇ-433333
PÇ-511111
PÇ-611111
PÇ-711111
PÇ-833333
PÇ-933333
PÇ-1011111
PÇ-1133333

AKTS iş yükü

EtkinlikSayıSüreToplam
Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati)16232
Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme)14342
Dönem Sonu Sınavı11010
Ödevler11010
Ara Sınav 111010
Toplam iş yükü104
Toplam iş yükü / 303
Dersin AKTS kredisi3
Ders formu Yeni sekmede aç