Bitki Islahında Moleküler Belirteçlerin Kullanımları (Tarımsal Biyoteknoloji)
Ziraat FakültesiTarımsal Biyoteknoloji
- Kodu
- ZSTBT321
- Yarıyılı
- 2026-2027 Güz Yarıyılı
- Teorik
- 3
- Uyg.-Lab
- 0-0
- Kredi
- 3
- AKTS
- 3
- Dersin türü
- Birim Genel Seçmeli Ders
- Düzeyi
- Lisans
- Dili
- Türkçe
- Kategorisi
- Destek dersleri
- Ön koşul (tavsiye)
- -
- Dersi veren
- Doç. Dr. HAYAT TOPÇU
Dersin amacı
Bu dersin amacı moleküler belirteçlerin tanıtılması. Bitki ıslahında hangi moleküler belirteçlerin hangi amaçla kullanıldığının öğretilmesi hedeflemektedir
Öğrenme çıktıları
- ÖÇ-1Moleküler teknikleri kullanarak bitki ıslah sürecini kısaltabilme
- ÖÇ-2Klasik bitki ıslahı ile biyoteknolojik yöntemler arasındaki farkları sıralayabilirler
- ÖÇ-3Marköre dayalı seleksiyon yöntemlerini tanımlayabilme
- ÖÇ-4Bitki ıslahında kullanılan moleküler teknikleri kullanabilme
Dersin içeriği
Moleküler markörlerin tanımı, markör uygulamalarında kullanılan teknikler, PCR´a dayalı markör teknikleri, genetik haritalama, marköre dayalı seleksiyon ve kullanımları
Haftalık konular
| Hafta | Konu | Ön hazırlık / yöntem |
|---|---|---|
| 1 | Bitki ıslahı ve moleküler belirteçlerin tanımları | |
| 2 | Bitki ıslah çalışmalarının yararları ve riskleri | |
| 3 | Moleküler belirteçlerin tarihçesi | |
| 4 | Bitki ıslahında kullanılan belirteçlerin çeşitleri I | |
| 5 | Bitki ıslahında kullanılan belirteçlerin çeşitleri II | |
| 6 | DNA belirteçlerinin bitki ıslahındaki rolü | |
| 7 | Ara sınav | |
| 8 | Genetik tanı ve akrabalık düzeylerinin belirlenmesi, hibrit bitki tanısı ve belirteçler yardımı ile seleksiyon | |
| 9 | Bulk Segregant Analizi (BSA) | |
| 10 | MAS(marköre dayalı seleksiyon) ve bitki ıslahındaki uygulama alanları | |
| 11 | Bitki ıslahında genetik haritaların kullanımları | |
| 12 | Bitki ıslahında QTL(Kantitatif Özellikli Lokus) | |
| 13 | Yeni nesil bitki ıslah yöntemleri (Çinko Parmak Nükleaz Teknolojisi (ZFN), TALEN, CRISPR/Cas9) | |
| 14 | Moleküler belirteçler kullanılarak yapılan ıslah çalışmalarına örnekler | |
| 15 | Final sınavı- 1. hafta | |
| 16 | Final sınavı-2. hafta |
Kaynaklar ve materyaller
- Ders notu
- Sunumlar
- Diğer kaynaklar
- Persley, G.J and MacIntyre, L.R. 2002. Agricultural Biotechnology:Country Case Studies –a Decade of Development. Biotechnology in Agriculture No. 25. CABI Publishing Özcan, S., Gürel, E. Ve Babaoğlu, M. 2001. Bitki Biyoteknolojisi. Vol. II. Genetik Mühendisliği ve Uygulamaları. . S.Ü. Basımevi, Konya Karaca, M. ve İnce, A.K. 2018. Yeni Nesil Bitki Islahı Yöntemleri (Moleküler Bitki Islahı) Bazı Avantaj ve Dezavantajları. Research Journal of Agricultural Sciences. 11(1): 39-49
- Dokümanlar
- İlgili kaynaklar, sunular, internet
- Ödevler
- Ders döneminde verilecek
- Sınavlar
- Dönem Başlarında WEB Üzerinde Duyurulacaktır
Değerlendirme
- Arasınav 1 %40
- Dönem Sonu Sınavı %60
Program çıktıları ile ilişkisi
- PÇ-1A) Matematik, fen bilimleri ve Ziraat Mühendisliği Tarımsal Biyoteknoloji disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinde kullanabilme becerisi.
- PÇ-2B) Ziraat Mühendisliği Tarımsal Biyoteknoloji alanındaki karmaşık problemleri tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi, bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi.
- PÇ-3C) Ziraat Mühendisliği Tarımsal Biyoteknoloji alanıyla ilgili karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında bir başka değişle eldeki imkanlar ve söz konusu alanın mevcut durumu dikkate alınarak belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi ve bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi.
- PÇ-4D) Ziraat Mühendisliği Tarımsal Biyoteknoloji uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern araçları seçme ve kullanma becerisi, bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi.
- PÇ-5E) Ziraat Mühendisliği Tarımsal Biyoteknoloji alanında karşılaşılan karmaşık problemlerinin veya disipline özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.
- PÇ-6F) Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi
- PÇ-7G) Alanında etkin rapor yazma ve yazılı olan raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılabilir talimat alma ve verme becerisi.
- PÇ-8H) Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda farkındalık; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi.
- PÇ-9I) Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk ve mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi.
- PÇ-10J) Ziraat Mühendisliği Tarımsal Biyoteknoloji alanıyla ilgili proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi.
- PÇ-11K) Ziraat Mühendisliği Tarımsal Biyoteknoloji uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık.
| ÖÇ-1 | ÖÇ-2 | ÖÇ-3 | ÖÇ-4 | |
|---|---|---|---|---|
| PÇ-1 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PÇ-3 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PÇ-4 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-5 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-6 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-7 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PÇ-8 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-9 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-10 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-11 | 0 | 0 | 0 | 0 |
AKTS iş yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam |
|---|---|---|---|
| Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme) | 16 | 2 | 32 |
| Ara Sınav 1 | 1 | 6 | 6 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 6 | 6 |
| Toplam iş yükü | 92 | ||
| Toplam iş yükü / 30 | 3 | ||
| Dersin AKTS kredisi | 3 | ||