Bitki Islahının Genetik İlkeleri
Ziraat FakültesiTarla Bitkileri
- Kodu
- ZTA311
- Yarıyılı
- 2026-2027 Güz Yarıyılı
- Teorik
- 2
- Uyg.-Lab
- 2-0
- Kredi
- 3
- AKTS
- 4
- Dersin türü
- Zorunlu
- Düzeyi
- Lisans
- Dili
- Türkçe
- Kategorisi
- Temel mesleki dersler
- Ön koşul (tavsiye)
- yok
- Dersi veren
- Prof. Dr. METİN TUNA
Dersin amacı
Bitki ıslahında melezlemede ve seleksiyonda etkili olan genlerin gen yapılarının ortaya konması, dış çevre koşulları ve genotipik yapının ıslahta etkisinin belirlenmesi
Öğrenme çıktıları
- ÖÇ-1Kalitatif ve kantitatif kalıtım, ıslahta genotip x çevre varyansının rolü, çevre koşullarının ıslahtaki rolü
- ÖÇ-2Genlerin etki biçimleri
- ÖÇ-3Bitki ıslahında genler ve kalitatif karakterlerin rolu
Dersin içeriği
Bitki ıslahında kültür bitkilerinin oluşumu, gen merkezleri ve bitki introduksiyonları, bitkilerde üreme biçimleri, genler ve kalitatif karakterler, genlerin etki biçimleri, kalitatif ve kantitatif kalıtım, kantitatif özelliklerde genotip çevre varyansının rolü, dış koşulların bitki ıslahında rolü konusunda bilgi sahibi olmak
Haftalık konular
| Hafta | Konu | Ön hazırlık / yöntem |
|---|---|---|
| 1 | Bitki ıslahına giriş ve bitki ıslahının önemi | Yazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma |
| 2 | kültür bitkilerinin oluşumu | Yazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma |
| 3 | gen merkezleri ve bitki introdüksiyonları | Yazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma |
| 4 | Bitkilerde üreme biçimleri | Yazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma |
| 5 | Kendileme koşullarında seleksiyon | Yazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma |
| 6 | Genler ve kalitatif karakterler | Yazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma |
| 7 | Genlerin etki biçimleri | Yazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma |
| 8 | ara sınav | |
| 9 | Kantitatif kalıtım | Yazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma |
| 10 | Dış koşulların bitki ıslahında rolü ve kalıtım derecesi | Yazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma |
| 11 | kombinasyon yeteneği | Yazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma |
| 12 | heterosis ve heterobeltiosis | Yazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma |
| 13 | uyuşmazlık ve kısırlık | Yazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma |
| 14 | melezleme ve ebeveyn seçimi | Yazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma |
| 15 | Hibrid ıslahı | |
| 16 | Hibrid ıslahı |
Kaynaklar ve materyaller
- Ders notu
- [1] Demir,İ. ve Turgut, İ. 1999. Genel Bitki Islahı. Ege Üniv. Zir. fak. Yayın No. 496. İzmir. 454 s.
[2]Hatward,M.D., Bosemark, N.O. and Romagosa, I. 199. Plant breedin, Principles and Prospects. Chapman & Hall, Cambridge.550 p. - Diğer kaynaklar
- [3]Jensen, N.F. 1988. Plant Breeding Methodology. John Wiley & Sons, New York. 676 p.[4] Kang, M.S. 2002. Quantitative Genetics, Genomics and Plant Breeding.CABI Publishing, New York. 400 p.[5] Simmondds, N.W.1987. Principles of Crop Improvement. Longman scientific and & Technical, Singapore. 408 p.
- Dokümanlar
- İlk derste öğrencilere duyurulacaktır.
- Ödevler
- Yarıyıl içinde enaz 1 ödev derste verilecektir.
- Sınavlar
- Yazılı tek arasınav 8. haftada ders saatinde yapılacaktır.
Değerlendirme
- Arasınav 1 %30
- Uygulama %20
- Dönem Sonu Sınavı %50
Program çıktıları ile ilişkisi
- PÇ-1A) Matematik, fen bilimleri ve Ziraat Mühendisliği Tarla Bitkileri disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinde kullanabilme becerisi.
- PÇ-2B) Ziraat Mühendisliği Tarla Bitkileri alanındaki karmaşık problemleri tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi, bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi.
- PÇ-3C) Ziraat Mühendisliği Tarla Bitkileri alanıyla ilgili karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında bir başka değişle eldeki imkanlar ve söz konusu alanın mevcut durumu dikkate alınarak belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi ve bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi.
- PÇ-4D) Ziraat Mühendisliği Tarla Bitkileri uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern araçları seçme ve kullanma becerisi, bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi.
- PÇ-5E) Ziraat Mühendisliği Tarla Bitkileri alanında karşılaşılan karmaşık problemlerinin veya disipline özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.
- PÇ-6F) Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi
- PÇ-7G) Alanında etkin rapor yazma ve yazılı olan raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılabilir talimat alma ve verme becerisi.
- PÇ-8H) Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda farkındalık; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi.
- PÇ-9I) Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk ve mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi.
- PÇ-10J) Ziraat Mühendisliği Tarla Bitkileri alanıyla ilgili proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi.
- PÇ-11K) Ziraat Mühendisliği Tarla Bitkileri uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık.
| ÖÇ-1 | ÖÇ-2 | ÖÇ-3 | |
|---|---|---|---|
| PÇ-1 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-2 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-3 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-4 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-5 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-6 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-7 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-8 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-9 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-10 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-11 | 3 | 0 | 0 |
AKTS iş yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav 1 | 1 | 2 | 2 |
| Yarıyıl Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme) | 16 | 3 | 48 |
| Ödevler | 1 | 10 | 10 |
| Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati) | 16 | 4 | 64 |
| Toplam iş yükü | 126 | ||
| Toplam iş yükü / 30 | 4 | ||
| Dersin AKTS kredisi | 4 | ||