İçeriğe geç
Ziraat Fakültesi

Bitki Islahının Genetik İlkeleri

Ziraat FakültesiTarla Bitkileri

Kodu
ZTA311
Yarıyılı
2026-2027 Güz Yarıyılı
Teorik
2
Uyg.-Lab
2-0
Kredi
3
AKTS
4
Dersin türü
Zorunlu
Düzeyi
Lisans
Dili
Türkçe
Kategorisi
Temel mesleki dersler
Ön koşul (tavsiye)
yok
Dersi veren
Prof. Dr. METİN TUNA

Dersin amacı

Bitki ıslahında melezlemede ve seleksiyonda etkili olan genlerin gen yapılarının ortaya konması, dış çevre koşulları ve genotipik yapının ıslahta etkisinin belirlenmesi

Öğrenme çıktıları

  1. ÖÇ-1Kalitatif ve kantitatif kalıtım, ıslahta genotip x çevre varyansının rolü, çevre koşullarının ıslahtaki rolü
  2. ÖÇ-2Genlerin etki biçimleri
  3. ÖÇ-3Bitki ıslahında genler ve kalitatif karakterlerin rolu

Dersin içeriği

Bitki ıslahında kültür bitkilerinin oluşumu, gen merkezleri ve bitki introduksiyonları, bitkilerde üreme biçimleri, genler ve kalitatif karakterler, genlerin etki biçimleri, kalitatif ve kantitatif kalıtım, kantitatif özelliklerde genotip çevre varyansının rolü, dış koşulların bitki ıslahında rolü konusunda bilgi sahibi olmak

Haftalık konular

HaftaKonuÖn hazırlık / yöntem
1Bitki ıslahına giriş ve bitki ıslahının önemiYazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma
2kültür bitkilerinin oluşumuYazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma
3gen merkezleri ve bitki introdüksiyonlarıYazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma
4Bitkilerde üreme biçimleriYazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma
5Kendileme koşullarında seleksiyonYazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma
6Genler ve kalitatif karakterlerYazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma
7Genlerin etki biçimleriYazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma
8ara sınav
9Kantitatif kalıtımYazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma
10Dış koşulların bitki ıslahında rolü ve kalıtım derecesiYazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma
11kombinasyon yeteneğiYazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma
12heterosis ve heterobeltiosisYazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma
13uyuşmazlık ve kısırlıkYazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma
14melezleme ve ebeveyn seçimiYazılı kaynaklar ve internet ortamında çalışma
15Hibrid ıslahı
16Hibrid ıslahı

Kaynaklar ve materyaller

Ders notu
[1] Demir,İ. ve Turgut, İ. 1999. Genel Bitki Islahı. Ege Üniv. Zir. fak. Yayın No. 496. İzmir. 454 s.
[2]Hatward,M.D., Bosemark, N.O. and Romagosa, I. 199. Plant breedin, Principles and Prospects. Chapman & Hall, Cambridge.550 p.
Diğer kaynaklar
[3]Jensen, N.F. 1988. Plant Breeding Methodology. John Wiley & Sons, New York. 676 p.[4] Kang, M.S. 2002. Quantitative Genetics, Genomics and Plant Breeding.CABI Publishing, New York. 400 p.[5] Simmondds, N.W.1987. Principles of Crop Improvement. Longman scientific and & Technical, Singapore. 408 p.
Dokümanlar
İlk derste öğrencilere duyurulacaktır.
Ödevler
Yarıyıl içinde enaz 1 ödev derste verilecektir.
Sınavlar
Yazılı tek arasınav 8. haftada ders saatinde yapılacaktır.

Değerlendirme

  • Arasınav 1 %30
  • Uygulama %20
  • Dönem Sonu Sınavı %50

Program çıktıları ile ilişkisi

  1. PÇ-1A) Matematik, fen bilimleri ve Ziraat Mühendisliği Tarla Bitkileri disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinde kullanabilme becerisi.
  2. PÇ-2B) Ziraat Mühendisliği Tarla Bitkileri alanındaki karmaşık problemleri tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi, bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi.
  3. PÇ-3C) Ziraat Mühendisliği Tarla Bitkileri alanıyla ilgili karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında bir başka değişle eldeki imkanlar ve söz konusu alanın mevcut durumu dikkate alınarak belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi ve bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi.
  4. PÇ-4D) Ziraat Mühendisliği Tarla Bitkileri uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern araçları seçme ve kullanma becerisi, bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi.
  5. PÇ-5E) Ziraat Mühendisliği Tarla Bitkileri alanında karşılaşılan karmaşık problemlerinin veya disipline özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.
  6. PÇ-6F) Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi
  7. PÇ-7G) Alanında etkin rapor yazma ve yazılı olan raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılabilir talimat alma ve verme becerisi.
  8. PÇ-8H) Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda farkındalık; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi.
  9. PÇ-9I) Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk ve mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi.
  10. PÇ-10J) Ziraat Mühendisliği Tarla Bitkileri alanıyla ilgili proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi.
  11. PÇ-11K) Ziraat Mühendisliği Tarla Bitkileri uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık.
ÖÇ-1ÖÇ-2ÖÇ-3
PÇ-1333
PÇ-2000
PÇ-3000
PÇ-4000
PÇ-5000
PÇ-6000
PÇ-7000
PÇ-8000
PÇ-9000
PÇ-10000
PÇ-11300

AKTS iş yükü

EtkinlikSayıSüreToplam
Ara Sınav 1122
Yarıyıl Sınavı122
Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme)16348
Ödevler11010
Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati)16464
Toplam iş yükü126
Toplam iş yükü / 304
Dersin AKTS kredisi4
Ders formu Yeni sekmede aç